2024 жылдың 10 қазанында сағат 16:00-де Әбылхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасы Мемлекеттік өнер музейінде Қазақстанның белгілі мүсіншісі Шоқан Төлештің «АСПАН» атты жеке көрмесінің ашылуы болады.
Бұл көрмеде біз шығармашылық жолын мүсіндік көркемдік туындыларымен бастаған Ш. Төлештің графика мен кескіндемедегі жаңа идеялары мен тың көзқарастарына куә боламыз. Көркем бейнелеу жүйесінің заңдылықтары дүниетанымдық идеялардың бірқатар серияларын түсіндіруге мүмкіндік береді. Шығармаларда мақсатты түрде бейнелер, сұлбалар, мазмұн, кейбір оқиғалар драмалық шиелесте суреттеледі. Автор сыни көзқарасты ұстанып, өзінің дүниетанымында өмір құбылыстарының жағымды жақтарын көрсетуге ұмтылады.
Көрмеде заманауи мүсіншінің 90-нан аса мүсіндік, графикалық және кескіндемелік туындылары ұсынылған. Оның қоладан, мәрмәрдан, ағаш пен шыныдан жасаған композицияларының бейнелiк-пластикалық тiлiнде түбегейлi өзгерiстер жасалынады. Шығармалар әрдайым жарқын метафора, гротеск, көп өлшемділік пен бейненің символдық тереңдігіне ие. Шоқан Төлештің мүсіндік туындылары күрделі пластикалық форманы білдіреді. Олар өздерінің дәлелсіздігімен, лирикалық өткірлігімен және пластикалық өрнегінің мәнерлілігімен қызықтырады. Мүсіншіні адам мен оның айналасындағы философиялық ішкі жай-күй, өткен мен болашақ әлем арасындағы әртүрлі қақтығыстар, қарама-қайшылық тақырыбы толғандырады. Автор өзінің шебер қолдарымен жемісті ойларын суретке айналдырады. Туындының нобайларын ой елегінен өткізіп санасына «жазады» да оларды мұқият таңдап, қағазға ауыстырады. Суретші Төлештің шығармашылығындағы ең бастысы идея. Идеядан ол «ойластырылған» тұжырымдар жасайды: ол өз жұмысында қола мен алюминийді дәнекерлеусіз әдіспен біріктіріп, ерекше мүсін алады. «Манон», «Ана мен бала», «Айлы түн», «Жалғыздық» . Шоқан Төлештің интерпретациясындағы ең қарапайым және таныс нәрселер символға дейін көтеріліп, күнделікті өмірден тыс таза өнерде жалғасады. Экспозицияда көшпенділердің ежелгі тарихына арналған, эпикалық және мәнерлі бейнелерімен ерекшеленетін «Сақ жауынгері», «Ғұн Атилла», «Томирис» сияқты туындылары бар. Қондырғылы пластикадан бөлек, Ш. Төлеш монументалды саябақ мүсіні саласында сәтті жұмыс істейді. Ол Қазақстанның әр түрлі аймақтарында орнатылған бірқатар ескерткіштер мен композициялардың авторы. Шығармашылығының жаңа асуында мүсінші өз күшін көрермендермен қарым-қатынас жасаудың жаңа тәсілдерін іздеп, игеруге бағыттады. Графика мен кескіндеме өнерінде орындалған отбасы мен әйел тақырыптары көрермен назарын жан тыныштығына бөлейді. «Ана», «Отбасы» Әйел адам табиғатынан отбасының қамқоршысы, ер азаматтың музасы. Жалпы, үйдегі ғана емес қоғамдағы атмосфера да әйелдер қауымының жай-күйіне байланысты. Әйел өзінің отбасы үшін де қоғам үшін де сүйіспеншілік пен ынталандару негізі, ол әрқашан қолдаушы..
Шоқан Әлмахамбетұлы Төлеш 1954 жылы 1 тамызда Алматы қаласында дүниеге келген. 1978 жылы Н. Гоголь атындағы АКУ-ді, кейін 1984 жылы Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтының көркемсурет-графика факультетін бітірген. 1988 жылдан Т. Жүргенов атындағы Қазақ Ұлттық өнер академиясында мүсіннен сабақ берді. ҚР Өнер академиясының академигі, 1990 жылдан ҚР Суретшілер одағының және ҚР Суретшілер одағы басқармасының мүшесі, Еуразиялық шығармашылық гильдиясының мүшесі (Лондон), 1978 жылдан республикалық және халықаралық көрмелердің қатысушысы.
Шоқан Төлештің шығармашылығы әлемнің көптеген елдерінде танымал. Швейцария, Лихтенштейн княздығында, Лондонда, Египетте, Мәскеуде өткен көрмелердің қатысушысы. Шоқан Төлеш «Арт-Центр» мәскеулік ұйымымен ынтымақтастықта, танымал мәдениет қайраткері З. Церетели жетекшілік ететін Ресейдің Көркемсурет академиясының жобаларына қатысады. «Ерен еңбегі үшін», «Үздік шығармашылығы үшін», «Қазақ өнерінің қайраткері» медальдарымен марапатталған
Суретшінің әлемі өлшеусіз. Ол жаһандық деңгейде ойлайды. Оның туындылары көрерменін махаббат пен сүйіпеншілікке, түсіністікке баурайды. Кейде өткір сезімталдық қазіргі заманғы ауыр сынақтардың ауыртпалығын тудыратын барлық өмірлік қақтығыстарға жауап береді. Дегенмен, бұл әрқашан солай болды. Бұл біздің әлеміміз, жеріміз, өміріміз.
Көрме 2024 жылдың 3 қарашасына дейін жалғасады.
Көрме кураторы – Гүлнұр Жұбанова
«Қазақстанның бейнелеу өнері» бөлімінің жетекшісі.
